HAFTA HAFTA GEBELİK

Image

Hamilelik boyunca annenin ve bebeğin yaşayacağı değişimleri hafta hafta izleyebileceğiniz bir rehber hazırladık:

Milyonlarca sperm içinden en hızlı olanının yumurta içine girmesiyle hayat yolculuğu başlar. Sperm ve yumurta çekirdekleri birleşerek anne ve babadan gelen özellikler bebeğe aktarılır. Oluşan embriyo hızla bölünmeye başlayarak blastosist adını verdiğimiz ve yaklaşık 200 hücreden oluşan bir yapıya dönüştüğünde rahim içine yerleşir. Bir süre sonra ultrasonla kontrol edildiğinde rahim içinde içi sıvı dolu bir kese halinde görülen bu yapı hormonlar salgılayarak kendi gelişimi için gerekli değişiklikleri oluşturur. Ayrıca bu hormonlar anne de de bazı şikayetlere neden olabilcek yan etkilere neden olabilir. Salgılanan en önemli hormone hCG adı verilen ve embriyonun gelişiminde rol oynayan hormondur. Gebelik testi, idrarda ya da kanda bu hormonun ölçülmesine dayalı olarak yapılmaktadır.

Adet gecikmesinden sonraki ilk günlerde bu hormonun varlığı kanda saptanarak gebelik tanısı konulabilirken, 4-5 gün içinde de idrarda saptanabilmektedir. Kanda ölçüm daha hassas ve etkili olduğu için gebeliğin erken tanısı ve anormal bir gebeliğin ayırt edilebilmesi için idrar yerine kanda bakılması daha doğru sonuç verecektir.

Gebelik takibi yaparken son adet tarihine gore hafta hafta hesaplamak daha net bilgi verdiğinden ayları konuşmak yerine haftaları söylemek daha doğru olacaktır. Toplam gebelik süresi de son adet tarihinden sonra 40 haftadır, bunun 2 hafta öncesi ya da sonrası da normal sınırlarda kabul edilmektedir. 36 haftadan önce doğumları ise erken doğum olarak sınıflandırmaktayız. Bebeğin doğumundan sınra sıkıntının yaşanabileceği dönem ise 32. Haftanın öncesidir. 20 haftalıktan önceki doğumlar ise düşük olarak adlandırılmaktadır.

Adet gecikmesinden sonraki ilk haftada yapılan vaginal ultrasonografide gebelik kesesi görülebilir; ancak kalp atımları en az 2 hafta sonra görülebilecektir. İlk haftalarda henüz kalp atımları görülmeden gebeliklerin yaklaşık %15-20’si kaybedilmektedir. Kalp atımları görüldükten sonra kayıp oranı %2-3’e düşmektedir. Kayıpların en önemli nedeni embriyodaki genetic sorunlardır. Diğer bir deyişle anormal olan embriyo içerde ya büyüyememekte ya da rahim tarafından dışarı atılmaktadır. Yani ilk haftalarda doğal bir seçme mekanizması devreye girmekte ve normal olmayanlar ayıklanmaktadır.

İlk haftalarda yapılan muayene gebeliğin tekiz mi ikiz mi olduğunu, dış gebelik olup olmadığını belirler. Ayrıca takip için ilerde gerekli olacak embriyonun ilk ölçümlerinin yapılmasını da sağlar. Bu nedenle hamile kaldığınızı düşündüğünüz anda doktora giderek muayene olmanız takip açısından çok önemlidir.

Annede bu dönemde ilk değişimler mide bulantısı, yorgunluk, halsizlik ve uyku hali olacaktır. Bu dönemde daha sakin bir hayat tarzının seçilmesi yararlı olacaktır.

Bulantı ve kusmaların önlenmesinde en önemli nokta sıvı alımının dengeli olmasıdır. Eğer bulantıya bağlı sıvı alımı azalırsa hamile bayan daha fazla bulantı hisseder hale, sıvı kısıtlamasını daha da azalltır, bu da sonucta bulantıların daha da artmasına neden olur. Bu nedenle bulantıların yaşandığı ilk dönemlerde eğer sıvı yeterince alınamıyorsa mutlaka hekime başvurulmalıdır. Kokunun yoğun olduğu kapalı bölgelerden uzak durmak da yine bulantının azalmasına yardımcı olacaktır.

Gebelik de beslenmenin temel kuralı az ve sık (gunde 3 değil 5 kez) sağlıklı besinleri (proteinden zengin et, süt, yogurt vb.) tüketmektir. Bunun yanında sıvı alımina dikkat edilmeli ve düzenli yürüyüşlerle hareket halinde olunmalıdır. Yoga, pilates, aletli jimnastik gibi hareketi sağlayan spor dallarından size en uygununu seçerek yaşam şeklinizin içine sokarsanız çok daha rahat bir hamilelik ve doğum geçirebilirsiniz. Sizi zorlamayan, çarpıntıya veya sakatlanmaya neden olmayan her türlü spor hamileleik sırasında düzenli olarak yapılabilir.


© 2019 Doç. Dr. Meriç Karacan. All Rights Reserved.